Pannendak; Wat moet je weten?

• Dakpannen controle veelal minimaal bij aankoop van een huis
• Levensduur en onderhoud van een pannendak

Een dakpan is een dakbedekking van gebakken klei of gevormde beton die geschikt is om op een hellend dak te worden toegepast. Ook kunnen dakpannen verticaal worden verwerkt, hiertoe vormt de verankering een essentieel onderdeel. Op het houten dak wordt vaak een latwerk gemaakt van panlatten op de maat van de pannen, waar de pannen met een nok op rusten. De pannen vormen een aaneengesloten geheel. Doordat ze elkaar overlappen en veelal zijn voorzien van kop- en zijsluitingen wordt een waterdicht en windvast geheel gevormd.

• Jaarlijks onderhoud: Algen en mossen vinden het heerlijk om zich te nestelen op (oudere) pannendaken, zeker als er ook bladeren op liggen van bomen in de buurt van uw dak.
• Door jaarlijks wat tijd op uw dak door te brengen om dit alles te verwijderen zorgt u ervoor dat uw dak zo lang mogelijk in goede conditie blijft.
• De levensduur van een betonnen dakpan is gemiddeld 30 jaar.
• De levensduur van een keramische pan is gemiddeld 50 jaar.
• De levensduur van een pan kan in gunstige omstandigheden wel oplopen tot 100 jaar, dit hangt mede af van het onderhoud.

Indien op het dak vervuiling en mos aanwezig is dit meestal eenvoudig te verwijderen. Indien de pannen nog van goede kwaliteit zijn kan een hogedrukreiniger worden gebruikt, een tuinslang met borstel is ook prima.

• Om te voorkomen dat het mos snel terugkomt adviseren wij het dak met (verdunde) chloor na te spoelen.
• Ook zijn in elke bouwmarkt diverse middelen beschikbaar om mos te verwijderen of preventief te voorkomen.
• Tijdens de bouwkundige keuring zal er uiteraard uitgebreid aandacht worden besteed aan de dakafwerking en onderliggende constructie.

Een dak kan voorzien zijn van betonpannen, deze zijn geperst uit betonspecie en daarna verhard. Vanwege de eigenschappen worden deze ook wel de sneldekpan genoemd. Vanuit de fabriek is de pan voorzien geweest van een beschermlaag, deze moet de pan beschermen tegen UV-Straling, vocht, vervuiling e.d, tevens geeft deze beschermlaag de pan een bepaalde uitstraling. Mocht de beschermlaag aan het verschralen zijn of zelfs volledig verdwenen zijn dan is die aan vervanging toe. De pan gaat nu vocht vast houden, is hiermee erg gevoelig voor mosvorming en bij bevriezing van vocht zullen de pannen snel breken. Indien de pan het einde van zijn cyclus nadert zal breuk ook spontaan ontstaan door materiaalspanning en veroudering.

• De betonpannen hebben in theorie een beperkte levensduur, dit hangt samen met het onderhoud, de locatie van het dak en de vochtbelasting.
• Periodiek reinigen van het pannendak door een gespecialiseerd bedrijf wordt aanbevolen.
• Gebruik liever geen hoge drukspuit, de toplaag kan hierdoor beschadigen.
• Als preventieve maatregel kan het pannendak op enig moment worden gecoat. De pannen worden dan eerst grondig gereinigd en vervolgens gecoat met een speciale verf. Na het coaten ziet het dak er weer als nieuw uit en is het minstens tien jaar beschermd tegen aangroei van mossen en algen. Op termijn moet u rekening houden met terugkerende onderhoudskosten aan het pannendak.

Als uw keramische dakpannen afschilferen of het glazuur eraf schilfert, is de kwaliteit ondermaats. Het is erg moeilijk om in te schatten op welk moment welke pannen vervangen moeten worden. Een Keramische dakpan moet ten minste eenmaal per jaar worden gecontroleerd. Als het afschilferen van de pannen te veel wordt zal het pannendak of een aantal pannen op enig moment vervangen moeten worden. Hou er dus rekening mee dat dit in de toekomst nog kosten met zich mee zal brengen.

• Het risico is hoger op gebarsten pannen in de winter, dit kan ook duiden op onvoldoende ventilatie onder de pannen.
• Als een rijtje pannen is uitgezakt, komt dit waarschijnlijk door een gebroken panlat. Die is te vervangen. Controleer de toestand van een aantal andere panlatten.

• Zijn er gebreken opgemerkt aan de panlatten? Hier en daar zullen stukken vervangen moeten worden en/of de bevestiging ervan zal moeten worden verbeterd.
  • Een panlat is een horizontale lat om de dakpannen te dragen. De latten zijn ca. 22×32 mm en op tengels vastgezet aan het dakbeschot (de tengels lopen verticaal).
  • Afgezakte pannen worden meestal veroorzaakt door gebreken aan de panlatten.
• Mocht er in het dakbeschot en de panlatten een houtworm aangetroffen worden. (Houtworm is een slopend proces, het hout wordt slechter en slechter) De houtworm dient dan ook bestreden te worden!
  • Het verwijderen van de houtworm kunt u zelf doen of laten doen. Tegenwoordig zijn er complete pakketten te koop waarmee u houtworm kan bestrijden in het dak of andere houten delen van de woning. Daarbij krijgt u het chemische middel om de houtworm te doden, handschoenen, een spuitbus en pluggen om het middel diep in het hout aan te kunnen brengen.
• Is er in het dakbeschot houtrot aangetroffen? De oorzaak kan een lekkage zijn. Geadviseerd wordt om enkele onderdelen te vervangen of het houtrot op één of andere wijze te herstellen. Uiteraard moet eerst een eventuele lekkage oorzaak worden verholpen. Wees alert op schimmels bij langdurige lekkages.
• In voorkomende gevallen kan door vervuiling onder de pannen de ruimte tussen de pannen en het dakbeschot onvoldoende ventileren. Het risico op houtrot door vocht is aanwezig, ook voor andere houtaantasters (houtworm) zijn deze vervuilde omstandigheden ideaal. De vervuiling moet dan ook worden verwijderd zodat de situatie onder de pannen verbeterd.