Kwaaitaalvloer: Risico’s en vervolgonderzoek

Een kwaaitaalvloer is een prefab vloer van gewapend beton, die in Nederland veel werd toegepast in de periode 1965 – 1983. De vloerdelen werden geproduceerd door de firma Kwaaitaal in Rotterdam. Kwaaitaalvloeren zijn opgebouwd uit een betonnen drukboog en 2 draagribben met daarin de staalwapening die zorgt voor de draagkracht van het betreffende vloerelement.

• Om het beton van de vloerdelen sneller te laten harden, is er calciumchloride toegevoegd. Het snelle harden had als voordeel dat de ochtendstort al in de middag uit de mal kon worden uitgenomen om plaats te maken voor de middagstort, wat een verdubbeling van de productie opleverde. Het toegevoegde calciumchloride veroorzaakte na verloop corrosie van de wapening (betonrot). Door het roesten en uitzetten van de wapening wordt de buitenste betonlaag (dekking) van de wapening gedrukt waardoor de corrosie nog sneller verloopt en de vloer snel sterkte verliest.
• Vooral bij een vochtige kruipruimte is er een verhoogd risico op problemen met kwaaitaalvloeren.
• Vloeren van de fabrieken Flevo zijn uiterlijk niet te onderscheiden van Kwaaitaal vloeren. U kunt het merk van de vloer vinden in het zogeheten ‘kopschotten’, als deze al aanwezig zijn.
• Een bouwkundige keuring geeft u direct al meer duidelijkheid over de risico vloer.

Een visuele inspectie geeft geen volledige zekerheid met betrekking tot de technische staat en toestand van de aanwezige Kwaaitaal vloer. 100% zekerheid over de technische staat en toestand van de vloer met de daarin aanwezige wapening kan alleen worden verkregen door vervolg onderzoek. Bij een vervolg onderzoek moeten alle elementen en ribben, stuk voor stuk en meter voor meter vanuit de kruipruimte aan onderzijde van de vloer, in alle compartimenten zeer nauwkeurig geïnspecteerd en met een metalen voorwerp beklopt worden.

Indien geen gebreken zijn opgemerkt aan de ribben van de vloer: het is zeker niet zo dat in alle risicovloeren calciumchloride is toegepast en dit dus per definitie vloeren zijn waaraan op enig moment betonrot zal gaan ontstaan.

• Omdat dit toch een risicovloer is moet de kruipruimte en de onderzijde van de vloer absoluut droog zijn. De kruipruimte moet ook absoluut goed kunnen ventileren.
• In veel gevallen is na minutieus onderzoek toch gebleken dat roest op de wapening aanwezig kan zijn. Hiervoor zijn verschillende oorzaken.

Als de kwaaitaal vloer aan onderzijde voorzien is van een isolatie: hierdoor is niet te bepalen of er wel of geen schade aanwezig is, de vloer kan nu aan de onderzijde vanwege deze isolatie niet worden beoordeeld. Indien hierover meer zekerheid is gewenst zal een deel van de isolatie verwijderd moeten worden. En dat is een bere klus!

Als wel gebreken zijn opgemerkt aan de ribben van de vloer: over de lengte van de gebreken kan in elk geval reparatie worden uitgevoerd. Wij adviseren echter een vervolgonderzoek door een hierin gespecialiseerd bedrijf, deze zullen alle ribben van de vloeren afkloppen en minutieus onderzoeken, pas dan is goed inzichtelijk wat de totale omvang van de schade is en kan een onderbouwde herstel begroting worden gemaakt. In plaats van herstellen wordt steeds vaker gekozen om constructies onder de vloer te plaatsen en de gebreken te laten voor wat het is.

De kwaaitaalvloer vertoont regelmatig corrosie van de wapening als gevolg van toegevoegde (drogings) versnellers in het beton. Deze versnellers zijn toegepast om de vloeren tijdens de productie sneller te laten uitharden om daarmee de productie te verhogen. Als versneller is calciumchloride toegevoegd. De toegevoegde calciumchloride veroorzaakt na verloop van tijd corrosie van de wapening met betonrot tot gevolg. Door het corrosieproces zet de wapening in de kwaaitaalvloer uit en drukt het omliggende beton stuk. De draagkracht van de elementen neemt af en de kwaaitaalvloer kan bezwijken. Het probleem wordt ook wel “betonrot” genoemd.

De wapening in de kwaaitaalvloer is vooral bedoeld om de trekkracht in het beton op te nemen. Die trekkrachten treden veelal onder in de systeemvloer op, daarom bevindt zich daar dan ook de meeste wapening. Door de calciumchloride roest de wapening weg en kunnen de trekkrachten niet meer voldoende worden opgenomen.

Het is duidelijk dat deze betonschade de veiligheid en het functioneren van de begane grondvloer negatief beïnvloedt. Op den duur kan dit leiden tot te grote doorbuiging en voortijdig plotseling bezwijken van de kwaaitaal vloer. De vloer voldoet dus niet meer aan de verwachte en ontworpen levensduur van vijftig jaar.

Ook voor de kruipruimte bij een kwaaitaal vloer is het belangrijk dat deze droog is, en voldoende geventileerd is. Niet alleen door de toevoeging van calciumchloride kan betonrot ontstaan! In voorkomende gevallen ligt de wapening te dicht aan de oppervlakte, of is het beton niet voldoende verdicht waardoor een vochtig klimaat de wapening kan aantasten. De aangetaste wapening corrodeert, neemt in omvang toe en veroorzaakt betonschade aan de ribben van de vloerelementen. Door het roesten zet de wapening uit en scheurt de betondekking en neemt de diameter van de wapening af. De wapeningsstaven komen hierdoor bloot te liggen waardoor het roesten versnelt door het zuurstof en vochtgehalte in de kruipruimte.